Aarbechtsrecht zu Lëtzebuerg: wat s du wësse muss, ier s du ufänks
Du hues just eng Aarbecht zu Lëtzebuerg ugefaang, an tëschent dem Vertrag, der Proufzäit an de Kënnegungsfristen frees du dech, op wat s du dech agelooss hues. D'Aarbechtsrecht zu Lëtzebuerg schützt d'Salariéen zimmlech gutt, awer du muss d'Spillreegelen éischt kennen. Verträg, Congé, Iwwerstonnen, Kënnegung: Mir erklären dir alles wat wichteg ass, ouni Fachwierder an ouni dech am Code du travail ze erdrénken.
Lies du diagonal?
Mir hunn dir d'Ofkierzung virbereet.
Aarbechtskontrakter zu Lëtzebuerg
CDI, CDD an Intérim: Wat ass den Ënnerscheed?
Den CDI (contrat à durée indéterminée) ass de Standardvertrag am Grand-Duché. Keen Enddatum, richteg Stabilitéit fir eng Wunneng ze lounen oder e Prêt ze kréien. Dat ass d'Form, déi däi Patron benotze muss, wann hien en dauerhaften Besoin decke wëll.
Den CDD (contrat à durée déterminée) ass fir punktuell Besoin virgesinn: Vertrieder vun engem kranke Kolleeg, saisonale Spëtzen, zäitlech begrenzte Projet. Hie ka maximal 2 Mol verlängert ginn an d'Gesamtdauer däerf 24 Méint net iwwerschreiden. Geet däi Patron iwwert dës Grenzen, gëtt den CDD automatesch an en CDI ëmgewandelt.
Beim Intérim huet ee mat dräi Parteien ze dinn. Du ënnerschreifs bei enger Intérimsfirma, déi dech an e Clientsbetrib schéckt. D'Agence bezilt däi Gehalt, awer du schaffs an de Raimlechkeete vum Client. Eng Missioun däerf 12 Méint net iwwerschreiden, Verlängerung abegraff.
Wat däin VErtrag enthale muss
Zanter dem Gesetz iwwer transparent Aarbechtsbedéngungen (ouvre dans un nouvel onglet) muss däi Patron dir spéitsten un dengem éischten Aarbechtsdag e schrëftlecht Dokument ginn. Et muss op d'mannst enthalen: d'Identitéit vun deenen zwou Parteien, den Ufanksdatum, deng Aarbechtsplaz, deng Funktioun, den Horaire, de Bruttogehalt (mat dem aktuelle Wäertindex), den Congé, d'Kënnegungsfristen an, wann et eng gëtt, d'Proufzäit.
Wann eng Pflichtangab feelt, kanns du eng schrëftlech Korrektur verlaangen. Refuséiert däi Patron, kanns du de Vertrag wärend den éischten 30 Deeg souguer ouni Frist kënnegen.
Proufzäit: Dauer, Stufen a Beendigung
Eng Proufzäit ass zu Lëtzebuerg net obligatoresch, awer wann et eng gëtt, muss se schrëftlech am Kontrakt stoen. D'Dauer hänkt vun dengem Profil of:
| Profil | Maximal Proufzäit |
|---|---|
| Ënner DAP-Niveau (onqualifizéiert) | 3 Méint |
| DAP-Niveau oder méi héich (qualifizéiert) | 6 Méint |
| Bruttogehalt ≥ ongeféier 5.062 € / Mount (Index 944,43) | 12 Méint |
Wärend den éischten 2 Wochen ka keng Säit eesäiteg kënnegen (ausser bei groussem Feelverhalen). Duerno ka jidderee de Kontrakt mat enger Frist kënnegen, déi op der Basis vun der vereenbaarter Proufzäitdauer berechent gëtt: 4 Deeg pro Proufméint, mindestens 15 Deeg, maximal 1 Mount. D'Frist muss zwéngend virum Enn vun der Proufzäit oflafen – soss gëlt de Kontrakt als definitiv.
Bas du krank wärend der Proufzäit, gëtt se ëm déi selwecht Dauer verlängert, maximal ëm 1 Mount. Eng schwanger Aarbechterin, déi hirem Patron en Dokter-Attest virweist, ass wärend der ganzer gesetzlecher Schutzfrist virun enger Kënnegung geschützt.
Méi Infoen op der ITM-Websäit (ouvre dans un nouvel onglet).
Aarbechtszäit, Congé a Feierdeeg
40 Stonnen d'Woch: d'Grondregel
Zu Lëtzebuerg ass d'legal Aarbechtszäit 8 Stonnen den Dag an 40 Stonnen d'Woch fir Vollzäitbeschäftegter. Dat ass d'Norm, awer däin Vertrag oder Tarifvertrag kann flexibel Reegelungen virgesinn (Gläitzäit, Referenzperioden, Aarbechtszäitplang).
Iwwerstonnen: Zouschlag a Steierbefreiung
All Stonn iwwer 40 Wochestonnen eraus ass eng Iwwerstonn. D'maximal Aarbechtszäit däerf 10 Stonnen den Dag an 48 Stonnen d'Woch net iwwerschreiden. Iwwerstonnen ginn entweder duerch Fräizäit oder duerch e Gehaltszouschlag vun 40 % kompenséiert, no Wiel vum Patron. An déi gutt Noriicht: Bezuelte Iwwerstonnen sinn steierfräi an deelweis vun de Sozialausgabe befreit. Leitend Ugestallter hunn awer keen Usproch.
26 Deeg Congé + 11 Feierdeeg
All Salarié huet Usproch op mindestens 26 Aarbechtsdeeg bezuelten Congé am Joer, egal wéi een Typ vu Vertrag (CDI, CDD, Deelzäit). Bei Deelzäit gëtt an Stonnen, proportional, gerechent. Du kanns dëse Congé no 3 Méint ouni Ënnerbriechung bei dem selwechte Patron benotzen.
Zu deenen 26 Deeg kommen 11 gesetzlech Feierdeeg: Neijoer, Ouschterméindeg, 1. Mee, 9. Mee (Europadag), Christi Himmelfaart, Péngschtméindeg, Nationalfeierdag (23. Juni), Mariä Himmelfaart, Allerhellegen, Chrëschtdag an Stiefesdag. Fält e Feierdag op e Sonndeg, kriss du en zousätzleche fräien Dag.
All Detailer op Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet).
Aussergwéinleche Congé
Nieft dem Jorescongé hues du Usproch op aussergwéinleche Congé bei bestëmmte Liewensereignisser, an dat ab dengem éischten Aarbechtsdag. E puer Beispiller: 10 Deeg bei der Gebuert oder Adoptioun vun engem Kand, 6 Deeg fir eng Hochzäit, 3 Deeg beim Doud vun engem noe Familljemember, 2 Deeg fir en Ëmzuch (eemol all 3 Joer). Et gëtt och e Congé fir familiär Grënn (12 bis 18 Deeg pro Kand jee no Alter), wann däi Kand krank ass.
Bei enger laanger Absence: wat bei Aarbechtsonfäegkeet geschitt.
Gehalt an Indexéierung
De SSM (Salaire social minimum) ass den legale Minimum fir eng 40-Stonne-Vollzäitwoch:
| Profil | Bruttomountsgehalt (ITM-Tarif, Abrëll 2026) |
|---|---|
| Onqualifizéierten Aarbechter (ab 18) | 2.703,74 € |
| Qualifizéierten Aarbechter (ab 18) | 3.244,48 € |
De qualifizéierte Minimum ass 20 % méi héich. Fir do Usproch drop ze hunn, brauchs du en unerkannten Diplom (DAP oder gläichwäerteg) oder e puer Joer Beruffserfarung. Mir gesinn dacks Grenzgänger, déi zum onqualifizéierten Tarif ufänken, well si hiert auslännescht Diplom net hunn unerkenne gelooss: Dat ass eng Pist, déi du solls verfollegen, wann du mengs, dass du ënner Wäert bezuelt gëss.
D'Gehaltsindexéierung ass en typesch lëtzebuergeschen Mechanismus, deen all Gehälter a Pensiounen automatesch upaakt, wann d'Liewenscoûte ëm 2,5 % klammen. De Statec iwwerwaacht den Index, a soubal de Seuil erreecht ass, gëtt eng Indextranche ausgeléist. Déi lescht ass am Mee 2025 gefall.
Mir hunn en detailléierte Guide zu dësem Thema - kuck dir eise Premier-Salaire-Simulator un, fir däin Nettogehalt ze schätzen.
Konkret erschéngt alles op dengem Paieziedel.
Homeoffice fir Grenzgänger
Wann s du zu Lëtzebuerg wunns, gëtt et keng Limitt un Homeoffice-Deeg (dat ass tëschen dir an dengem Patron). Awer als Grenzgänger gesäit et anescht aus: D'Zuel vun den erlaabten Deeg hänkt vun bilaterale Accorden tëschen Lëtzebuerg an dengem Wunnsëtzland of.
| Wunnsëtzland | Erlaabte Homeoffice-Deeg am Joer |
|---|---|
| Frankräich | 34 Deeg |
| Belsch | 34 Deeg |
| Däitschland | 34 Deeg |
Wann du dëse Seuil iwwerschreits, gëtt de Gehalt fir déi zousätzlech Deeg an dengem Wunnsëtzland versteiert, net zu Lëtzebuerg. Dat kann och Auswierkungen op deng Sozialversécherung hunn. Kuerz gesot: Behalt den Zieler am A.
Wéi en Aarbechtskontrakt zu Lëtzebuerg ophält
Eege Kënnegung: Frist no Anciënnitéit
Du wëlls goen? Dat ass däi Recht, awer du muss eng Frist anhalen. D'Kënnegung geschitt per ugeschriwwene Bréif oder perséinlech Iwwerreechung géint Ënnerschrëft. D'Frist fänkt den 15. vum Mount un (wann däi Bréif virum 15. geschéckt gëtt) oder den 1. vum nächste Mount (wann ab dem 15. geschéckt).
| Anciënnitéit | Kënnegungsfrist |
|---|---|
| Manner wéi 5 Joer | 1 Mount |
| 5 bis 10 Joer | 2 Méint |
| Méi wéi 10 Joer | 3 Méint |
E CDD kann net virum Enn duerch eng normal Kënnegung ofgebrach ginn, ausser bei grousser Feelverhalen vum Patron oder duerch géigesäitegt Averständnes.
Kënnegung vum Patron: Dauer an Ofënnungsentschiedegung
Wann däi Patron den CDI beendt, brauch hien e richtegen an eeschthaften Grond (perséinlech oder betriibsbedéngt). D'Kënnegungsfriste vum Patron si méi laang wéi déi vum Salarié:
| Anciënnitéit | Kënnegungsfrist |
|---|---|
| Manner wéi 5 Joer | 2 Méint |
| 5 bis 10 Joer | 4 Méint |
| Méi wéi 10 Joer | 6 Méint |
Ab 5 Joer Betribszougehéieregkeet hues du och Usproch op eng gesetzlech Entschiedegung, berechent no dengen Déngschtjoren. Wärend der Frist kriss du 2 hallef Deeg d'Woch bezuelt, fir eng nei Plaz ze sichen.
Du kanns d'Grënn vun denger Kënnegung per recommandéierte Bréif bannent 1 Mount no der Notifikatioun ufroen. Däi Patron huet dann 1 Mount Zäit, fir dir prezis ze Äntwerten. Mécht hien dat net, oder halen d'Grënn net stand, kann d'Kënnegung vum Aarbechtsriichter als missbräuchlech deklaréiert ginn.
All Infoen op Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet).
Fristlos Kënnegung wéinst groussem Feelverhalen
Dat ass déi schlëmmste Prozedur. Däi Patron mengt, du hues eppes gemaach, wat d'Weiderfüere vum Aarbechtsverhältnis direkt onméiglech mécht. An deem Fall: keng Frist, keng entschiedegung. Awer d'Gesetz reegelt dës Prozedur streng:
- Däi Patron muss dir d'Kënnegung schrëftlech mat genaen a detailléierte Grënn matdeelen.
- Hien huet maximal 1 Mount nom Kenntnis vun de Faiten, fir ze handelen. Duerno verléiert hien d'Recht, d'grouss Feelverhalen geltend ze maachen.
- A Betriber mat méi wéi 150 Mataarbechter ass e Virgespréich obligatoresch.
Wann du d'Kënnegung fir ongerechtfäerdegt häls, kanns du den Aarbechtsriichter (ouvre dans un nouvel onglet) uruffen. E Patron, deen dës Prozedur mëssbraucht, muss mat erhiefleche finanzielle Sanktioune rechnen.
Ophiewung duerch géigesäitegt Averständnes
Patron a Salarié kënnen sech och amicalement trennen. Et gëtt keng legal Flicht, dat schrëftlech ze maachen, awer et ass dréngend empfuelen, fir béid Säiten ofzesécheren. Wichteg: Bei enger Ophiewung duerch géigesäitegt Averständnes hues du am Prinzip keen Usproch op Chômage. Gutt ofwägen, ier du ënnerschreifs.
Kuck och: wéi s du kënnegs: Preavis a Rechter.
Heefeg gefrot Froen
Nee. D'Proufzäit ass fräiwëlleg. Si muss spéitsten un dengem éischten Aarbechtsdag schrëftlech am Kontrakt vereenbaart sinn. Steet näischt dran, gëllt däin vETRAG vum éischten Dag un als definitiv.
Jo. Zanter dem Gesetz iwwer transparent Aarbechtsbedéngungen ass de Salarié fräi, méi Aarbechtsverhältnisser ze hunn. Däi Patron kann dir et net verbidden, ausser d'Niewentätegkeet ass direkt konkurréierend oder d'Gesamtaarbechtszäit iwwerschreit d'legal Maximalen (10 Std./Dag, 48 Std./Woch fir all Aktivitéiten zesummen).
Schwätz éischt mat dengem Virgesetzten oder de Personalvertrieder (délégation du personell). Wann dat net duer geet, kanns du dech un d'ITM (ouvre dans un nouvel onglet) (Gewerbe- an Grubenopsiicht), eng Gewerkschaft (OGBL, LCGB, ALEBA…) oder en Affekot spezialiséiert op Aarbechtsrecht wenden. Am leschte Schrëtt decidéiert den Aarbechtsriichter.
Nee. Bezuelte Iwwerstonnen sinn zu Lëtzebuerg vun der Akommessteier befreit. Si sinn awer net vun de Sozialausgabe befreit. Dat ass en erhiefleche Virdeel par rapport zu anere Länner vun der Grousregioun.