Aarbechtsonfäegkeet zu Lëtzebuerg: wat geschitt, wann s du net méi schaffe kanns?
Lies du diagonal?
Mir hunn dir d'Ofkierzung virbereet.
Déi éischt 77 Deeg: däin Employeur bezilt
Wann s du zu Lëtzebuerg krankgeschriwwe bass, ass däin Employeur verflicht, 100 % vun dengem Salaire wärend den éischten 77 Deeg Aarbechtsonfäegkeet op enger Referenzperiod vun 18 Méint weiderzebezuelen. Dat nennt een d'Weiderbezuele vum Salaire (continuation de salaire).
Wärend dëser Period muss du bestëmmte Flichten erfëllen: däi medezinesche Certificat bannent der Frist schécken, d'Zäite respektéieren, wou s du däerfs erausgoen, an dech eventuelle Kontrolle vum CMSS ënnerzéien.
Wann den 77. Dag erreecht ass, bezilt däin Employeur nach bis zum Enn vun deem Mount. De Mount duerno huet hie keng Flicht méi, dech ze bezuelen: Da iwwerhëlt d’CNS.
D’Indemnitéit am Krankheetsfall vun der CNS
Vum Mount duerno u bezilt d’Caisse nationale de santé (CNS) dir eng Indemnitéit am Krankheetsfall. De Betrag entsprécht am Groussen a Ganzen dengem Bruttosalaire, plafonéiert op 5 Mol de soziale Mindestloun.
D'Limitt läit bei 78 Wochen Aarbechtsonfäegkeet op enger Referenzperiod vun 104 Wochen, an dës 78 Wochen enthalen d'Deeg, déi däin Employeur scho bezuelt huet: D'CNS rechent se net nach dobäi. Insgesamt sinn dat ronn 18 Méint Deckung vum Ufank vun denger Krankschreiwung un.
Wärend dëser ganzer Period suivéiert de CMSS (Contrôle médical de la sécurité sociale) däin Dossier. Hien decidéiert, ob s du fäeg bass, nees ze schaffen, ob s du e Reklassement brauchs oder ob s du Recht op eng Invalidepensioun hues.
Parallel dozou kriss du deng Gesondheetskäschte vun der CNS zréckbezuelt.
Wat geschitt, wann d’Indemnitéit ophält
Wann d’Indemnitéit am Krankheetsfall op en Enn geet, gëtt de CMSS en Avis of. Et gi verschidde méiglech Zenarien.
Zenario 1: Du bass fäeg, däi Posten nees opzehuelen
De CMSS erkläert dech fir aarbechtsfäeg, ier deng Rechter ausgeschëppt sinn. Du hëls deng Aarbecht nees op. Wann däin Employeur an der Tëschenzäit däi Kontrakt gekënnegt huet (wat no 26 Wochen Absence um Stéck méiglech ass), muss du eng nei Plaz sichen. Opgepasst: Um Dag, wou deng 78 Wochen Indemnitéit ausgeschëppt sinn, hält däin Aarbechtskontrakt automatesch op, ouni Kënnegung, an du kanns net méi op dee Posten zréck.
Zenario 2: Beruffleche Reklassement
De CMSS stellt fest, datt s du däi leschte Posten net méi ausübe kanns, mee datt s du an enger anerer Funktioun schaffe kanns, déi un deng Fäegkeeten ugepasst ass. Dat ass de beruffleche Reklassement.
Et ginn zwou Zorte vu Reklassement:
Interne Reklassement: Däin Employeur proposéiert dir en anere Poste bannent der Entreprise, deen un deng medezinesch Situatioun ugepasst ass.
Externe Reklassement: Du gëss iwwer d’Agence pour le développement de l’emploi (ADEM) op eng aner Aarbecht orientéiert.
Wann d'Commission mixte no engem Aarbechtsaccident, engem Accident um Wee op d’Aarbecht oder enger Beruffskrankheet en externe Reklassement decidéiert, kanns du bei der Association d’assurance accident (AAA) eng Rente professionnelle d’attente ufroen. Du muss bei der ADEM ageschriwwe sinn, eng permanent partiell Onfäegkeet vun op mannst 10 % hunn (Accidenter zënter dem 1. Januar 2017) an d'Demande bannent 3 Joer no der Stabiliséierung vun dengem Zoustand (consolidation) maachen. Dës Rent entsprécht 85 % vun der kompletter Rent, déi selwer op Basis vun der Remuneratioun ausgerechent gëtt, op déi s du an den 12 Méint virum Accident oder der Beruffskrankheet cotiséiert hues.
Zenario 3: Invalidepensioun
Wann de CMSS feststellt, datt s du keng berufflech Aktivitéit méi ausübe kanns, déi denge Kräften a Fäegkeeten entsprécht, kanns du bei der CNAP (ouvre dans un nouvel onglet) eng Invalidepensioun ufroen.
Eng Kënnegung kann duerno kommen: kenn deng Rechter am Aarbechtsrecht.
D’Invalidepensioun: Konditiounen a Montant
D’Konditiounen
Fir Recht op eng Invalidepensioun ze hunn, muss du dës Critèren erfëllen:
Du bass ënner 65 Joer. De CMSS huet deng Invaliditéit festgestallt. Du hues op mannst 12 Méint obligatoresch Versécherung an den 3 Joer virum Datum vun der Invaliditéit cotiséiert. Dës Waardezäit gëtt net verlaangt, wann d’Invaliditéit aus engem Accident, egal wéi enger Zort (net nëmmen engem Aarbechtsaccident), oder aus enger unerkannter Beruffskrankheet resultéiert, déi wärend denger Affiliatioun geschitt sinn.
Du muss och op all berufflech Aktivitéit verzichten, déi méi wéi en Drëttel vum soziale Mindestloun erabréngt.
De Montant
D’Invalidepensioun gëtt op Basis vun denge Cotisatiounsjoren an dengem Akommes berechent. Si besteet aus pauschale Majoratiounen (op Basis vun der Versécherungsdauer, mat maximal 40 Joer) a proportionale Majoratiounen (op Basis vun dengem Akommes wärend der Carrière).
Eng speziell pauschal Majoratioun verlängert deng Carrière fiktiv bis 65 Joer, fir dech net ze bestrofen, well s du aus Gesondheetsgrënn opgehal hues mat schaffen.
Wann s du op mannst 480 Méint (40 Joer) cotiséiert hues, läit d’Mindestpensioun bei 2 436,04 € brutto pro Mount (Montant vum 1. Juni 2026).
Konkret: Wann s du e gudde Salaire has, deckt d’Invalidepensioun nëmmen en Deel vun dengem Akommes. Hei kann eng privat Versécherung géint Akommesverloscht e richtegen Ënnerscheed maachen.
Mat 65 Joer gëtt d’Invalidepensioun automatesch an eng Alterspensioun ëmgewandelt.
D’Versécherung géint Akommesverloscht: dat privat Sécherheetsnetz
De gesetzleche Schutz (Weiderbezuele vum Salaire + Indemnitéit vun der CNS + eventuell Invalidepensioun) léisst dacks eng grouss Lück tëscht dengem fréieren Akommes an deem, wat s du tatsächlech kriss.
Eng Versécherung géint Akommesverloscht (och Aarbechtsonfäegkeetsversécherung genannt) ass e private Kontrakt, deen dir am Fall vun Aarbechtsonfäegkeet eng deeglech Indemnitéit bezilt. Si gläicht den Ënnerscheed tëscht dengem gesetzleche Schutz an dengem normalen Akommes aus.
Dës Zort Versécherung ass besonnesch relevant fir Selbststänneger a fräi Beruffer, déi keng Weiderbezuele vum Salaire duerch en Employeur hunn. Mee och Salariéen, déi héich fix Käschten hunn (Immobiliekredit, Famill), hunn en Interessi, sech dat méi genee unzekucken.
D’Primme vun enger Versécherung géint Akommesverloscht sinn am Allgemenge steierlech ofsetzbar am Kader vum Artikel 111 L.I.R., genee wéi d’Primme vun enger Zousazkrankeversécherung.
E Versécherungsberoder kann dir hëllefen, de richtegen Niveau vun der Deckung jee no denger perséinlecher Situatioun ze bestëmmen.
Heefeg gestallt Froen
Däin Employeur bezilt 100 % vun dengem Salaire bis zum Enn vum Mount, an deem s du 77 Deeg Aarbechtsonfäegkeet op enger Referenzperiod vun 18 Méint erreechs. Vum Mount duerno un iwwerhëlt d’CNS.
Zu Lëtzebuerg däerf däin Employeur dech wärend den éischten 26 Wochen Absence wéinst Krankheet net entloossen. Duerno ass eng Entloossung méiglech, mee si muss op reellen a seriéise Grënn baséieren. Däi Recht op d’Indemnitéit am Krankheetsfall vun der CNS kann nom Enn vun dengem Kontrakt bestoe bleiwen, wann s du op mannst 6 Méint ouni Ënnerbriechung affiliéiert waars an du wärend denger Aarbechtsonfäegkeet weder Salaire nach en anert Ersatzakommes kriss.
D’Invaliditéit ass e Begrëff aus der Sozialversécherung: Du kanns däi Beruff net méi ausüben, an och keng aner Aktivitéit, déi un deng Fäegkeeten ugepasst ass. De Statut als behënnerte Salarié setzt viraus, datt deng Aarbechtsfäegkeet ëm op mannst 30 % reduzéiert ass an datt däi Gesondheetszoustand stabil ass. Déi zwou Situatioune schléisse sech net géigesäiteg aus.
Jo, wann s du d’Waardezäit erfëlls (12 Méint Cotisatioun an de leschten 3 Joer) an deng lescht Affiliatioun zu Lëtzebuerg war. Wann s du a méi Länner geschafft hues, bewäert all Land deng Situatioun no senger eegener Gesetzgebung. Cotisatiounsperioden an aneren EU-Länner kënnen dobäi berécksiichtegt ginn.
Nee, si ass fakultativ. Mee si ka ganz nëtzlech sinn, besonnesch wann deng fix Käschten héich sinn oder wann s du selbststänneg bass.