Sech zu Lëtzebuerg installéieren: all d'Schrëtt, Stéck fir Stéck
Lies du diagonal?
Mir hunn dir d'Ofkierzung virbereet.
Ier s du fortgees: wat s du scho vun doheem aus virbereede kanns
Du muss net waarden, bis de zu Lëtzebuerg bass, fir unzefänken. E puer Saache kanns du scho virun dengem Plënneren regelen.
Sammel deng wichteg Dokumenter: eng gülteg Identitéitskaart oder e Pass, däi Familljebuch, däin Hochzäitsakt oder Partnerschaftszertifikat wann s du an enger Koppel bass, d’Gebuertsurkunde vun denge Kanner an deng Diplomer. Wann e puer vun dësen Dokumenter net op Franséisch, Däitsch oder Englesch sinn, loos se vun engem vereedegten Iwwersetzer iwwersetzen (ouvre dans un nouvel onglet), ier s du fortgees. Dat ass e Punkt, deen vill Leit vergiessen.
Däin Aarbechtskontrakt (oder deng Astellungsbestätegung) ass dat wichtegst Dokument. E gëtt dir op der Gemeng fir d’Aschreiwungsdeklaratioun gefrot, an heiansdo souguer fir e Bankkonto opzemaachen.
Wat d’Wunneng ugeet, fänk esou fréi wéi méiglech mat der Sich un. De lëtzebuergesche Marché ass ugespaant an d’Wunnenge ginn séier fort. Mir hunn e komplette Guide, fir eng Wunneng zu Lëtzebuerg ze fannen, deen dir Präisser, deng Rechter a konkret Tipps erkläert.
Nach e wichtege Punkt: wann s du Bierger vun der Europäescher Unioun bass, brauchs du just deng Identitéitskaart oder däi Pass, fir an d’Land anzereesen an hei ze wunnen. Wann s du aus engem Land ausserhalb vun der EU kënns, muss de virun denger Arrivée eng Openthaltsgeneemegung beim Ministère des Affaires étrangères (ouvre dans un nouvel onglet) ufroen. Dat ass eng Etapp, déi s du am Viraus plange solls, well d’Delaië laang kënne sinn.
Schonn e Job an Aussiicht? Bereet d'Demarchen an d'Steieren vun dengem éischte Job vir.
Déi éischt 8 Deeg: d’Arrivéesdeklaratioun
Dat ass déi alleréischt obligatoresch Demarche. Bannent 8 Deeg no denger Arrivée (3 Aarbechtsdeeg wann s du aus engem Land ausserhalb vun der EU bass) muss de dech beim Biergeramt vun denger Wunngemeng (ouvre dans un nouvel onglet) mellen.
Konkret gees du op d’Gemeng mat denger Identitéitskaart an denge Familljendokumenter. Wann s du dech an der Stad Lëtzebuerg installéiers, geschitt dat am Bierger-Center (Service fir Bierger) an net am Stadhaus.
Notz dës Geleeënheet, fir e Certificat de résidence unzefroen. Dëst Dokument wäert dir fir vill aner Demarchë nëtzlech sinn: e Bankkonto opmaachen, d’Kanner an der Schoul aschreiwen, e Stroumvertrag ofschléissen, asw. Denk och drun, eng Bestätegung fir däin Employeur ze froen: du hues Recht op 2 Deeg aussergewéinleche Congé fir ze Plënneren (dat ass am lëtzebuergesche Code du travail virgesinn).
Wann s du aus engem Land ausserhalb vun der EU bass
Hei ass den Delai méi kuerz: 3 Aarbechtsdeeg no denger Arrivée. Du muss däi Pass, däi Visa oder deng temporär Openthaltsgeneemegung virweisen. Deng Kopie vun der Arrivéesdeklaratioun, kombinéiert mat der Openthaltsgeneemegung, gëllt als temporär Aarbechtsgeneemegung, bis däin definitive Openthaltstitel ausgestallt gëtt.
Den éischte Mount: Bankkonto, Sozialversécherung a LuxTrust
Nodeems deng Arrivéesdeklaratioun gemaach ass, ginn et dräi Saachen, déi s du séier regele solls.
E Bankkonto opmaachen
Dat ass eng Prioritéit, well alles dovun ofhänkt: däi Salaire gëtt dorop iwwerwisen, deng Locatiounskautioun gëtt do blockéiert, an et ass iwwert deng Bank, datt s du LuxTrust kriss (mir schwätzen direkt duerno doriwwer).
Fir e Konto opzemaachen, brauchs du deng Identitéitskaart, däi Certificat de résidence an dacks däin Aarbechtskontrakt. E puer Banken erlaben et souguer, e Konto opzemaachen, ier s du ukënns, wann däi Kontrakt schonn ënnerschriwwen ass.
Lëtzebuerg ass an der SEPA-Zon, also sinn Iwwerweisunge vu Frankräich, der Belsch oder Däitschland gratis. Fir deng Bank ze wielen, kuck no de Kontofraisen, dem Netz vu Bancomaten an der mobiller App. All Situatioun ass anescht, also huel dir Zäit, fir ze vergläichen.
Sozialversécherung an d’CNS
Gutt Noriicht: du muss bal näischt maachen. Et ass däin Employeur, deen dech beim Centre commun de la sécurité sociale (CCSS) umellt. Soubal s du affiliéiert bass, bass du automatesch bei der Caisse nationale de santé (CNS) verséchert fir de Remboursement vun denge Gesondheetskäschten.
De Standard-Remboursement läit bei 88 % vun de conventionéierten Tariffer fir Erwuessener an bei 100 % fir Kanner ënnert 18 Joer. Wann s du méi iwwert d'Remboursementer wëlls wëssen, hu mir e Guide iwwert d’Remboursements vun de Gesondheetskäschten.
Denk drun, däi Partner an deng Kanner bei denger Krankekeess derbäizesetzen, wa si net zu Lëtzebuerg schaffen. Dës Demarche gëtt bei der CNS gemaach mat den zivillen Dokumenter.
LuxTrust: deng digital Identitéit
LuxTrust ass den digitale Login-System vu Lëtzebuerg. Konkret ass et en Token (e klengen Apparat) oder eng mobil App, mat där s du dech op MyGuichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet) alogge kanns, dem Online-Administratiounsportal. Ouni LuxTrust ass et net méiglech, deng Steiererklärung online ze maachen, deng Steierkaart ze consultéieren oder administrativ Demarchë vun doheem aus ze maachen.
Du kriss LuxTrust gratis iwwert deng Bank beim Opmaache vum Konto (normalerweis kascht e LuxTrust-Token tëscht 50 an 150 €, mee d’Bank bitt en dir gratis un). Dowéinst ass et esou wichteg, séier e Bankkonto opzemaachen: dat mécht dir den Zougang zum ganze lëtzebuergeschen Administratiounssystem op.
An dengem éischte Joer hues du dacks ze vill bezuelt, huel der et zréck an 2 Minutten.
An den éischten 3 Méint: d’Aschreiwung an de Rescht
D’Aschreiwungsdeklaratioun
Vill Newcomer verwiesselen d’Arrivéesdeklaratioun mat der Aschreiwungsdeklaratioun. Dat sinn zwou verschidden Demarchen.
D’Arrivéesdeklaratioun (déi vun den éischten 8 Deeg) bedeit just: „Ech sinn hei, ech wunnen hei.“ D’Aschreiwungsdeklaratioun bedeit: „Ech rechtfäerdegen mäi Recht, méi laang wéi 3 Méint hei ze wunnen.“ Si gëtt op där selwechter Gemeng gemaach, mee mat zousätzlechen Dokumenter jee no dengem Statut.
Wann s du Salarié bass, muss de däin Aarbechtskontrakt virweisen, dee mam lëtzebuergesche Recht konform ass, datéiert a vun deenen zwou Parteien ënnerschriwwen. Wann s du selbststänneg bass, brauchs du eng Kopie vun denger Autorisation d’établissement. Wann s du inaktiv bass (zum Beispill e Partner, deen net schafft), muss de noweisen, datt s du genuch finanziell Mëttelen an eng Krankekeess hues.
Soubal deng Aschreiwungsdeklaratioun validéiert ass, kriss du eng Aschreiwungsattestatioun ouni Zäitlimit. Dëst Dokument ass dee richtege Schlëssel zu Lëtzebuerg: et gëtt fir bal alles gefrot.
Deng Steierkaart
Do muss de näischt maachen. Den CCSS informéiert automatesch d’Administration des contributions directes (ACD) iwwert deng Arrivée. D’ACD schéckt dir deng Steierkaart bannent ongeféier 30 Deeg. Op där Kaart steet deng Steierklass: Klass 1 wann s du eleng bass, Klass 1a wann s du Kanner hues an eleng bass, oder Klass 2 wann s du bestuet oder gepacst bass.
Dës Kaart gëtt automatesch un däin Employeur geschéckt, fir datt d’Steier richteg vun dengem Salaire ofgezu gëtt. Fir ze verstoen, wéi dat däi Nettoloun beaflosst, erkläre mir dir alles an eisem Guide iwwer de Paieziedel zu Lëtzebuerg.
Däin Auto
Wann s du mat dengem Auto ukënns, hues du 6 Méint Zäit, fir en zu Lëtzebuerg unzemellen. Wärend dëser Zäit kanns du ouni Problem mat dengem auslännesche Nummereschëlder fueren.
No dësem Delai muss de iwwer d’SNCA (ouvre dans un nouvel onglet) (Société nationale de circulation automobile) goen, fir d’Umeldung ze maachen, e lëtzebuergesche Contrôle technique ze kréien an op d’mannst eng RC-Autosversécherung ofzeschléissen.
Fir däi Führerschäin: wann en an engem Land vun der EU oder dem EWR ausgestallt gouf, bleift en normal valabel. Du muss en just bei der SNCA enregistréieren. Wann däi Führerschäin aus engem Land ausserhalb vun der EU/EWR kënnt, hues du 1 Joer Zäit, fir en an e lëtzebuergesche Führerschäin ëmzeschreiwen. No dësem Delai ass en net méi valabel.
Wann s de ukomm bass: sekundär Schrëtt
Wann dat Wichtegst erleedegt ass, loune sech nach e puer weider Schrëtt.
Mell dech beim Konsulat oder der Ambassade vun dengem Heemechtsland zu Lëtzebuerg un. Bei Verloscht vu Pabeieren, Bestietnes oder Gebuert vereinfacht dat villes.
Wann du dech integréiere wëlls a Lëtzebuergesch léiere wëlls, bitt den Institut national des langues (INL) Coursen un, vill Gemengen offréieren souguer gratis Coursen. Keen wäert vun dir verlaangen Lëtzebuergesch ze schwätzen fir ze schaffen (Franséisch an Englesch dominéieren am Privatsecteur), mee et hëlleft am Alldag.
Wann s du e reglementéierte Beruff hues (Dokter, Architekt, Affekot...), looss deng Diplomer beim zoustännege Ministère unerkennen. D'Beaarbechtungszäiten variéieren, also fänk fréi un.
Zwee lescht praktesch Punkter, déi nei Awunner dacks iwwerraschen. Den ëffentlechen Transport ass gratis zu Lëtzebuerg: Bus, Zuch, Tram, ouni Ticket an ouni Abo. An d'Poubelletrennung gëtt ganz eescht geholl: informéier dech bei denger Gemeng iwwert de Sammelsystem an d'Poubellsvignette, soss riskéiers du eng Geldstrof.
Auslänneschen Diplom? Denk drun, en zu Lëtzebuerg unerkennen ze loossen.
Heefeg gefrot Froen
Minimum: eng gülteg Identitéitskaart (Carte d'identité oder Pass), däin Aarbechtskontrakt an deng Familljendokumenter (Familljebuch, Hochzäitsakt, Gebuertsurkunde vun de Kanner). Wann s du aus engem Land ausserhalb vun der EU bass, kommen däi Visa an deng Openthaltsgeneemegung dobäi. All Dokument an enger anerer Sprooch wéi Franséisch, Däitsch oder Englesch muss vun engem vereedegten Iwwersetzer iwwersat ginn.
D’Arrivéesdeklaratioun ass deng Umeldung am Gemengeregister. Si muss bannent 8 Deeg gemaach ginn. D’Aschreiwungsdeklaratioun ass de Beweis vun dengem Openthaltsrecht fir méi wéi 3 Méint. Do hues du 90 Deeg Zäit. Déi zwou Demarchë ginn op där selwechter Gemeng gemaach, mee déi zweet verlaangt méi Dokumenter (ënnert anerem den Aarbechtskontrakt).
Franséisch gëtt vill am Privatsecteur an an der Verwaltung benotzt, an Englesch ass an internationale Firmen heefeg. Mee fir sech gutt zu Lëtzebuerg an am Alldag ze integréieren, gëtt Lëtzebuergesch staark appréciéiert.
E LuxTrust-Token kascht normalerweis tëscht 50 an 150 €, mee déi meescht Banken bidden e gratis un, wann s du e Konto opméchs. Dat ass ee vun de Virdeeler, séier e lëtzebuergesche Bankkonto opzemaachen.
Wann däi Führerschäin an engem Land vun der EU oder dem EWR ausgestallt gouf, bleift e valabel. Du muss e just bei der SNCA enregistréieren. Wann däi Führerschäin aus engem anere Land kënnt, hues du 1 Joer Zäit, fir en an e lëtzebuergesche Führerschäin ëmzeschreiwen.
Jo, zënter 2020. Busser, Zich (2. Klass) an den Tram sinn a ganz Lëtzebuerg komplett gratis. Et brauch ee weder Ticket nach Abonnement. Nëmmen d’1. Klass am Zuch bleift bezuelpflichtëg. All Informatiounen op mobiliteit.lu (ouvre dans un nouvel onglet).