Invaliditéitspensioun zu Lëtzebuerg: Konditiounen, Berechnung an Demarchen

Invaliditéit, Incapacitéit, Reklassement: dräi verschidde Situatiounen

D'Aarbechtsonfäegkeet (de Krankeschäin) ass temporär: du kriss eng Krankheetsentschiedegung, wärend s du dech behandele léiss. Alles, wat an där Zäit geschitt, erkläre mir an eisem Guide iwwer d'Aarbechtsonfäegkeet.

De berufflechen Reklassement betrëfft de Salarié, deen aus gesondheetleche Grënn säi leschte Posten net méi ausübe kann, mee deen vum Contrôle médical de la sécurité sociale (CMSS) net als invalid unerkannt gëtt. En gëtt vun der Commission mixte decidéiert:

• intern: du bleifs bei dengem Patron, op engem anere Posten oder mat enger anerer, ugepasster Aarbechtszäit (Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet));
• extern: wann den interne Reklassement net méiglech war, hëlleft dir e spezielle Statut, soss enzwousch eng Aarbecht ze fannen (Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet)).

D'Grenzgänger ginn um Reklassement wéi d'Residente behandelt.

D'Invaliditéit geet méi wäit: du kanns weder däi leschte Beruff nach eng aner Aarbecht ausüben, déi zu denge Kräften an denge Fäegkeeten passt (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)). Da bezilt d'CNAP eng Pensioun, op Avis vum CMSS (Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet)).

D'Konditioune fir d'Invaliditéitspensioun ze kréien

Véier Konditiounen (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)):

1. No dem Gesetz invalid sinn: eng laang Krankheet, eng Gebriechlechkeet oder d'Ofnotzung verhënneren, datt s du däi leschte Beruff oder eng aner Aktivitéit, déi un deng Kräften ugepasst ass, ausübe kanns.
2. Op all Aktivitéit verzichten, déi am Duerchschnëtt méi wéi een Drëttel vum soziale Mindestloun abréngt.
3. Ënner 65 Joer sinn.
4. Op d'mannst 12 Méint Cotisatioune bezuelt hunn (obligatoresch, weidergefouert oder fräiwëlleg Versécherung) an den 3 Joer virum Datum, op deem d'Invaliditéit festgestallt gouf, oder virum Enn vun denger Krankheetsentschiedegung.

Wichteg Ausnam: d'Konditioun vun den 12 Méint gëllt net, wann deng Invaliditéit vun engem Accident, egal wéi enger Aart, oder vun enger unerkannter Beruffskrankheet kënnt, déi geschitt ass, wärend s du verséchert waars. An d'Period vun 3 Joer gëtt ëm déi Zäit verlängert, wann et dran ergänzend Perioden (wéi Studien) oder Perioden mat garantéiertem Mindestakommes gëtt.

Dës Konditioune gëllen fir all Persoun, Resident oder net, déi beim allgemenge Lëtzebuerger Regimm affiliéiert ass oder war (Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet)).

Wéi se berechent gëtt

D'Invaliditéitspensioun follegt der Logik vun der Alterspensioun: en Deel, deen un deng Versécherungsdauer gebonnen ass, an en Deel, deen un deng Léin, op déi Cotisatioune bezuelt goufen, gebonnen ass (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)). Mee eng Invaliditéit ënnerbrécht deng Carrière virun der Zäit. Fir dat auszegläichen, setzt d'CNAP zwee Elementer derbäi:

• fiktiv Joren bis 65, déi am selwechte Verhältnis gezielt ginn wéi deng richteg Carrière zanter dengem 25. Joer: wann s du zanter 25 Joer 80 % vun der Zäit verséchert waars, zielen dës Joren zu 80 %, ouni am Ganzen iwwer 40 Joer ze goen;
• fiktiv Léin, wann s du beim Ufank vun der Pensioun ënner 55 Joer al bass: d'CNAP hëlt däin duerchschnëttlecht Joresakommes zanter dengem 25. Joer an zielt et fir all Joer, dat bis 55 feelt.

D'Mindestpensioun spillt och eng Roll: mat op d'mannst 20 Joer Versécherung, ergänzend Perioden abegraff, fält deng Pensioun net ënner e Minimum, deen mat denge Joren eropgeet (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)). Déi aktuell Beträg an d'Reegel vun de 40 Joer stinn an eiser Fiche iwwer d'Mindestpensioun.

De genaue Betrag hänkt vun denger Carrière of: nëmmen d'CNAP kann en ausrechnen. Eng Saach ass sécher: déi gesetzlech Pensioun ersetzt däin Akommes, si reproduzéiert et net. Wann s du Kreditter, Kanner oder e Loyer hues, mécht eng Virsuergeversécherung niewebäi do Sënn. E Beroder ka mat dir kucken, wat dir feele géif.

Wéini se ufänkt, wéini se ophält

Den Ufank (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)):

• temporär Invaliditéit: d'Pensioun fänkt um Enn vun dengem Usproch op Krankheetsentschiedegung un, oder, ouni dësen Usproch, no 6 Méint Invaliditéit ouni Ënnerbriechung;
• permanent Invaliditéit: si fänkt um éischten Dag vun der festgestallter Invaliditéit un, mee am fréisten, wann d'Konditioun vun den 12 Méint erfëllt ass;
• wann däi Patron dir weider däi Loun bezilt, fänkt se eréischt um Enn vun dësem Loun un;
• no engem Aarbechtsaccident oder enger Beruffskrankheet fänkt se um Datum vun der Konsolidéierung un, wann d'Verletzung definitiv ginn ass.

Du kriss net gläichzäiteg d'Invaliditéitspensioun an d'Krankheetsentschiedegung. A virun allem: d'Pensioun gëtt ni fir méi wéi ee Joer virun denger Demande bezuelt. Wann s du waarts, verléiers du Suen.

Niewebäi schaffen. Du kanns eng Aktivitéit ausüben, als Salarié oder Selbststännegen, wann d'Akommes, iwwer d'Joer verdeelt, net méi wéi een Drëttel vum soziale Mindestloun pro Mount ausmécht (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)). Doriwwer gëtt d'Pensioun zréckgezunn, an dat, wat s du ze vill kritt hues, muss zréckbezuelt ginn (CNAP, FAQ (ouvre dans un nouvel onglet)). Dëse Seuil follegt dem Index.

D'Enn. D'Pensioun gëtt zréckgezunn, wann déi medezinesch Konditiounen net méi erfëllt sinn. An deem Fall, wann s du ëmmer nach net op däi leschte Posten zréckgoe kanns, kanns du en externe Reklassement ufroen (Guichet.lu (ouvre dans un nouvel onglet)).

Mat 65 Joer gëtt deng Invaliditéitspensioun automatesch eng Alterspensioun. De Betrag gëtt net nei berechent, ausser wann s du wärend denger Pensioun Cotisatioune bezuelt hues (fir eng kleng Aktivitéit, zum Beispill): da kann en eropgoen, ni erof (CNAP (ouvre dans un nouvel onglet)).